Strona główna
| PL || EN || DE | |
Śladami Mennonitów po Żuławach Gdańskich | |
|
Dystans: 40 km Do pobrania: ślad GPS Trasa: Gdańsk - Olszynka - Krępiec - Mokry Dwór - Wiślina - Lędowo - Wróblewo - Wocławy - Miłocin - Trutnowy - Cedry Wielkie - Leszkowy – Kiezmark Start: Gdansk (Okopowa Street) Koniec: Kiezmark Gdańsk, Biskupia Górka - przy ul. Menonitów znajduje sie klasycystyczny drewniany kościół. W wyniku wojen napoleońskich (pocz. XIX w.) zostały zniszczone między innymi dwa menonickie domy modlitewne. Kościół na Biskupiej Górce menonici zaczęli budować w 1818 r. Jego budowę ukończono rok poźniej fryzyjsko-flamandzki kościół służył im do 1945 r. Obecnie gospodarzami obiektu są Zielonoświątkowcy. Olszynka - ceglany dwór klasycystyczny z 1802 r., niegdyś otynkowany. Od strony ogrodu można obejrzeć ozdobną drewnianą werandę. Krępiec - malowniczo położona wieś nad Motławą znajdziemy tu przykłady dobrze zachowanych XVIII i XIX-wiecznych zagród holenderskich, budownictwa charakterystycznego dla osiadłych tu mennonitów. Przed wojną miejsce wypoczynku i rekreacji gdańszczan. Wiślina - na terenie cmentarza znajdziemy bramę - dzwonnicę z 1792 r. Jest to obiekt drewniany o konstrukcji słupowej oszalowanej deskami. Parterowa kondygnacja mieści półkoliste otwory bramne z dwuskrzydłowymi wrotami, nad nią piętro nakryte czterospadowym dachem zwieńczonym iglicą z chorągiewką. Wewnątrz bramy na czterech konstrukcyjnych słupach wycięte napisy: fundacyjny sołtysa z Dziewięciu Włók, opiekunów kościoła oraz data i nazwisko wykonawcy bramy ( Jakub Jentzen 1792 r.) We wsi znajduje się również kilka ciekawych drewnianych domów. Lędowo - Dom mieszkalny z 1. pol. XIX w. Przez niewłaściwą wymianę okien, obiekt stracił swój unikatowy charakter bogatego żuławskiego domu. Wróblewo - znajduje się tu kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Panny Maryi. Pierwotnie w XVI w. wzniesiony jako kaplica rodu Scheweke. Jest to kościół drewniany, konstrukcji szkieletowej, wypełniony murem ceglanym. Wieża od strony zachodniej nakryta jest graniastym hełmem pokrytym blachą miedzianą z chorągiewką na szczycie. W wieku XVIII obiekt rozbudowano, dodając zachodnią część korpusu z wieżą zwieńczoną barokowym hełmem, nadając kościołowi istniejący obecnie kształt. W sąsiedztwie kościoła znajduje się gospodarstwo agroturystyczne, jedno z pierwszych, jakie powstały na Żuławach Gdańskich, z wypożyczalnią kajaków. Wocławy - w lewo od szlaku można udać się do ruin gotyckiego kośośa, od czasów reformacji przejęty przez protestantów, do 1945 r. ewangelicki. W grubości muru od strony zachodniej zachowały się relikty schodów tunelowych na wyższą kondygnację. Na terenie przykościelnym płyty nagrobne przeniesione z posadzki kościoła. Odnajdziemy tu doskonale eksponowaną i zadbaną autentyczną stelę mennonity z Wróblewa (niem. Sperlingsdorf). Miłocin - Dom podcieniowy zbudowany w 1731 r. Podcień wsparty na 8 słupach podpierających pięterko z ozdobną elewacją konstrukcji szkieletowej wypełnionej drobną cegiełką (tzw. holenderką). Podczas całościowego remontu 1981-82 przystosowany do funkcji domu mieszkalnego wielorodzinnego. Trutnowy - W południowej części wsi stoi żuławski dom podcieniowy z 1720 r. wsparty na 8 słupach z dekoracyjnymi mieczami, tworzącymi rodzaj arkad. Generalny remont przeprowadzony w latach 1984-89. Piętro i dwa szczyty konstrukcji szkieletowej o szczególnym, ozdobnym układzie belek. Zachowany pierwotny układ wnętrza z wielka sienią i piętrową galerią. Liczne barokowe detale wyposażenia wnętrza. W wielkiej sieni można obejrzeć makietę XVIII-wiecznej wsi projektowanego skansenu miniatur żuławskiego budownictwa. W domu tym, przez właścicieli chętnie udostępnianym turystom do zwiedzania ma swoją siedzibę Stowarzyszenie "Żuławy Gdańskie". Wieś nadana w 1308 r. przez Wł.Łokietka synom podkomorzego gdańskiego Unisława, w 1310 r. sprzedana Krzyżakom komturii gdańskiej. Własność miasta Gdańska, następnie skarbu pruskiego. Pierwotny plan owalnicowy, obecnie tzw. ulicówka objęta ochroną konserwatora zabytków. Kościoł gotycki, ceglany, pw. Ś.Ś. Apostołów Piotra i Pawła wzmiankowany w 1334 r., od 1580 r. do 1945 r. ewangelicki. Zniszczoną w 1945 r. wieżę kościoła nakryto nowym płaskim dachem, istniejšcym do dzisiaj. Wewnątrz kościoła ołtarz późnomanierystyczny z 1675 r. Na zewnętrznej ścianie od strony wschodniej na wysokości 1,5 m wmurowana kamienna tablica wskazująca poziom fali powodziowej z roku 1829. Wyżej na tej samej ścianie herb miasta Gdańska. Plebania barokowa z 1728 r. Dach mansardowy z lukarnami, kryty dachówką holenderką, w sieni tablica erekcyjna z czarnego marmuru. Drzwi wejściowe z barokowymi okuciami. Okna duże z pierwotną stolarką. W centrum wsi po stronie zachodniej XIX w. dom zagrodniczy konstrukcji szkieletowej, niegdyś bardzo popularna i typowa dla Żuław. Cedry Wielkie - Typowa wieś żuławska zabudowana na czytelnym do dzisiejszego dnia planie owalnicowym. Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki kościół z XV w. pw. Św. Aniołów Stróżów. Od czasów reformacji do 1945 r. ewangelicki. Spalony zaraz po wojnie, w latach 90. XX w. odbudowany. We wsi grupa domów z pocz. 1. poł. XIX w. Godny uwagi jest prężnie działający nowo powstały Żuławski ośrodek Kultury i Sportu zbudowany przy pomocy funduszy Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego, w którym uzyskamy informacje turystyczne dotyczące Żuław Leszkowy - Pierwotna nazwa wsi - Leczkowy, związana z burmistrzem gdańskim Konradem Leczkowym. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1399 r. Wielokrotnie w swojej historii niszczona i plądrowana. W XVII w. osiedlili się tu mennonici, obecnie próżno szukać Śladów ich bytności. We wsi znajduje się kościoł wzniesiony w Średniowieczu, po licznych przebudowach nadano mu cechy barokowe. W Leszowych można wejść na wał wiślany Kiezmark - Barokowy kościoł p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej. Kościół wzniesiony w 1727 r. z wykorzystaniem fragmentów starszej budowli jest jednym z najbardziej oryginalnych i interesujšcych zabytków sakralnych w skali całych Żuław. Wyposażenie wnętrza manierystyczne i barokowe, zachowane w całości. Na wieży metalowe tarcze zegara mechanicznego z XIX w i dwa wcześniejsze zegary słoneczne. Jak większość wsi Żuław Gdańskich w wiekach średnich, własność komturii gdańskiej, następnie miasta Gdańska i skarbu pruskiego. Photo: Daria Kulesza i Marek Zięba 
|
powiększ
POLICJA - tel. 112 POGOTOWIE - tel. 112 Wiślinasklep spożywczy Wislina 4 583020566 pn - so 10:00 - 18:00 niedziela 12:00 gospodarstwo agroturystyczne Jan Nowak tel. 058302066 serwis rowerowy Piotr Nowak tel. 501521411 Wróblewosklep spożywczy Wróblewo 2 tel. 0583020566 pn - so 10:00 - 18:00 niedziela 12:00 RESTAURACJA PELIKAN tel. 058302066 pn-so 12:00 - 21:00 Muzeum domów podcieniowych tel 501521411 po-pt 12:00 - 16:00 kajaki tel. 0583020566 |
partenerzy
